Vergunning

Heb je een vergunning nodig voor een overkapping?

Veel overkappingen in de achtertuin zijn vergunningvrij, maar niet allemaal. Zo zoek je uit wat voor jouw situatie geldt.

Vaak vergunningvrij in de achtertuin

Een overkapping aan de achterkant van je woning valt meestal onder de regels voor bijbehorende bouwwerken. Blijf je binnen de grenzen voor hoogte, oppervlakte en afstand tot de erfgrens, dan heb je vaak geen omgevingsvergunning nodig. De precieze voorwaarden staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving en het omgevingsplan van je gemeente.

Wanneer wel een vergunning?

  • Aan de voorkant of zijkant van je woning die aan openbaar gebied grenst
  • Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht
  • Als de overkapping groter of hoger is dan wat vergunningvrij mag
  • Als het omgevingsplan van je gemeente extra regels stelt

De landelijke regels op een rij

Een overkapping, veranda of lamellendak tegen of achter je huis is juridisch een bijbehorend bouwwerk. Sinds de Omgevingswet (2024) staan de regels voor vergunningvrij bouwen in het Besluit bouwwerken leefomgeving en in het omgevingsplan van je gemeente. Landelijk gelden onder meer deze voorwaarden:

VoorwaardeRegel voor vergunningvrij bouwen
PlekIn het achtererfgebied. Dat begint 1 meter achter de voorkant van je huis.
Afstand tot openbaar gebiedMeer dan 1 meter van straat, stoep, park of openbaar water.
Hoogte binnen 4 m van het huisNiet hoger dan 30 cm boven de vloer van de eerste verdieping. Bij een woning van één laag niet hoger dan het huis.
Hoogte verder dan 4 m van het huisMaximaal 3 meter. Alleen met een schuin dak mag de nok hoger, tot maximaal 5 meter.
OppervlakteEen deel van het bebouwingsgebied, zie het rekenvoorbeeld hieronder.
Gebruik van het dakGeen dakterras of balkon op de overkapping.
Bovenaanzicht perceel: waar mag je vergunningvrij bouwen?Voor de woning ligt het voorerfgebied, waar je een vergunning nodig hebt. Achter de woning ligt het achtererfgebied. Binnen 4 meter van de achtergevel mag de overkapping tot net boven de eerste verdiepingsvloer, verder weg maximaal 3 meter hoog. Houd meer dan 1 meter afstand tot openbaar gebied.Waar mag je vergunningvrij bouwen? Straat (openbaar) Voorerfvergunning nodig Woning 0 – 4 mmax. 30 cm boven1e verdiepingsvloer Verder dan 4 mmax. 3 m hoog Achtererfgebied
Vereenvoudigd bovenaanzicht van een tussenwoning. Bij een hoekwoning telt de zijkant aan de straat vaak ook als voorerf.

Hoeveel m² mag je bebouwen?

Het bebouwingsgebied is je oorspronkelijke huis plus het achtererfgebied. Van dat gebied mag maar een deel vergunningvrij bebouwd worden. Bestaande schuren, aanbouwen en carports in de achtertuin tellen mee.

BebouwingsgebiedMaximaal vergunningvrij bebouwdVoorbeeld
Tot 100 m²50 procent80 m² → 40 m²
100 tot 300 m²50 m² plus 20 procent van het deel boven 100 m²150 m² → 60 m²
Meer dan 300 m²90 m² plus 10 procent van het deel boven 300 m², maximaal 150 m²400 m² → 100 m²
Zijaanzicht: maximale hoogte van een vergunningvrije overkappingTegen de woning mag de overkapping tot 30 centimeter boven de vloer van de eerste verdieping. Verder dan 4 meter van de woning is de maximale hoogte 3 meter. Nooit hoger dan 5 meter.Maximale hoogte in de achtertuin vloer 1e verdieping max. vloer + 30 cm 0 – 4 m van de woningverder dan 4 m max. 3 m absolute grens 5 m
Vereenvoudigd zijaanzicht. Meet de hoogte vanaf het maaiveld (de grond) naast de overkapping.

Zo check je het in vijf minuten

  1. Ga naar het Omgevingsloket en kies “Vergunningcheck doen”.
  2. Vul je adres in en kies voor een bijbehorend bouwwerk of overkapping.
  3. Beantwoord de vragen over plek, afmetingen en hoogte.
  4. Je krijgt direct te zien of je een vergunning of melding nodig hebt.

Vergunning per type overkapping

Veranda en aluminium overkapping: tegen de achtergevel bijna altijd vergunningvrij, zolang je de hoogte binnen 4 meter aanhoudt. Let op bij een woning met een lage eerste verdieping.

Carport: staat vaak naast of voor het huis en valt dan in het voorerfgebied. Dan heb je meestal wel een vergunning nodig. Lees meer in carport vergunning.

Lamellendak en pergola: voor de wet een gewone overkapping, ook als de lamellen open kunnen. Een losse pergola zonder dak ver van het huis is vaak vergunningvrij als hij niet hoger is dan 3 meter.

Tuinkamer met glazen wanden: ook een bijbehorend bouwwerk. Een dicht gemaakte overkapping mag je binnen 4 meter van het huis gebruiken zoals je woonkamer, verder weg alleen als bijgebouw.

Toch een vergunning nodig?

Geeft de vergunningcheck aan dat je een omgevingsvergunning nodig hebt, dan dien je de aanvraag in via het Omgevingsloket. Voeg een situatietekening, een tekening van de overkapping met maten en een foto van de huidige situatie toe. De gemeente beslist meestal binnen 8 weken en kan die termijn één keer met 6 weken verlengen. Je betaalt leges, die per gemeente verschillen. Veel vakbedrijven helpen bij de tekeningen.

Bouwen zonder vergunning

Bouw je zonder vergunning terwijl die wel nodig is, dan kan de gemeente handhaven met een last onder dwangsom of zelfs afbreken eisen. Ook bij verkoop van je huis kan een illegale overkapping vragen opleveren van de koper of de bank. Een check vooraf kost vijf minuten en voorkomt dat risico.

Meer weten? Lees wanneer is een overkapping vergunningvrij of bekijk wat een overkapping kost op overkapping prijzen.

Vergeet de buren niet

Ook als je geen vergunning nodig hebt, gelden er regels uit het burenrecht. Zorg dat regenwater op je eigen erf wordt afgevoerd en overleg op tijd met je buren als de overkapping dicht bij de erfgrens komt.

Deze informatie is algemeen en geen juridisch advies. Raadpleeg bij twijfel je gemeente.

Veelgestelde vragen over de vergunning

Heb ik een vergunning nodig voor een overkapping in de achtertuin?

Meestal niet. Een overkapping in het achtererfgebied is vaak vergunningvrij als je binnen de regels voor hoogte en oppervlakte blijft en meer dan 1 meter van openbaar gebied blijft. Doe altijd de vergunningcheck in het Omgevingsloket.

Hoe hoog mag een overkapping zonder vergunning?

Binnen 4 meter van je huis niet hoger dan 30 cm boven de vloer van de eerste verdieping. Verder dan 4 meter maximaal 3 meter en nooit hoger dan 5 meter.

Hoe groot mag een overkapping zonder vergunning zijn?

Dat hangt af van je bebouwingsgebied: tot 100 m² mag de helft bebouwd zijn, daarboven een aflopend percentage tot maximaal 150 m². Bestaande bijgebouwen tellen mee.

Heb ik een vergunning nodig voor een overkapping aan de voorkant?

Ja, in het voorerfgebied is voor een overkapping of carport bijna altijd een omgevingsvergunning nodig.

Moet ik de buren toestemming vragen?

Voor vergunningvrij bouwen is toestemming van de buren niet verplicht. Wel moet regenwater op je eigen erf worden afgevoerd en is overleg verstandig als je dicht bij de erfgrens bouwt.

Benieuwd wat jouw overkapping kost?

Vul het korte formulier in en ontvang vrijblijvend advies en een prijsindicatie op maat.